از دويست حديث در ابواب توحيد آمده است كه دربارهء مسائلى از قبيل اثبات وجود خداوند ، حداقل معرفت ، صفات ثبوتيه از قبيل علم و قدرت ، صفات سلبيه از قبيل جسميت و تحرك و غيره ، بحث كرده است . توحيد صدوق خود ، دريايى از معرفت است ، در حدود 450 صفحه در مسائل مختلف توحيدى بحث كرده است ، پنجاه صفحهء اين كتاب تحت عنوان « التوحيد و نفى التّشبيه » است ، بيست صفحه دربارهء علم و قدرت است ، دوازده صفحه دربارهء صفات ذات و صفات افعال است ، 37 صفحه دربارهء اسماء اللَّه است ، 27 صفحه در ردّ ثنويّه « 1 » و زنادقه است ، 25 صفحه دربارهء قضاوقدر است ، 35 صفحه اختصاص دارد به مباحثات حضرت رضا عليه السلام با اهل اديان و اصحاب مقالات ، و غير اين مباحث . در همهء اين مباحث نه به شكل القاى يك سلسله مسائل تعبدى ، بل به‌صورت القاى يك سلسله بيانات استدلالى روشنگر و ترتيب صغرا و كبراى منطقى بحث شده است . در قرآن و نهج البلاغه و خطب و احتجاجات و ادعيه مسائلى مطرح شده از قبيل : اطلاق و لاحدّى و احاطهء ذاتى و قيّومى خداوند و اين‌كه او هستى مطلق و نامحدود است ، چيستى ( ماهيت ) ندارد و قيد و حد و حدود و محدوده را به‌هيچ‌وجه در او راه نيست ، ذاتى است محدوديت‌ناپذير و بىمرز ، هيچ مكان و زمان از او خالى نيست ، هم بر زمان تقدّم دارد و هم بر مكان و هم بر عدد ، وحدت او وحدت عددى نيست ، بلكه وحدت نوعى است . نمىتوان گفت خدا يكى است و دو نيست بلكه بايد گفت خدا يگانه و بىهمتاست و تعددپذير نمىباشد ، زمان و مكان و عدد در مرتبهء متأخر از او يعنى در مرتبهء فعل اوست مانند اين‌كه آسمان‌ها را پيش از زمين خلق كرده و آدم و حوا را پس از خلقت آسمان و زمين آفريده است ، وجودش مساوى وحدت است ، دليل وجود واجب ، عين دليل وحدت اوست ، با همه‌چيز است و در هيچ‌چيز نيست ،

--> ( 1 ) . دوگانه‌پرستى و اعتقاد به يزدان و اهرمن . .